रुजति

Pali

Alternative forms

rujati (Latin script)
𑀭𑀼𑀚𑀢𑀺 (Brahmi script)
রুজতি (Bengali script)
රුජති (Sinhalese script)
ရုဇတိ or ရုၹတိ (Burmese script)
รุชติ or รุชะติ (Thai script)
ᩁᩩᨩᨲᩥ (Tai Tham script)
ຣຸຊຕິ or ຣຸຊະຕິ (Lao script)
រុជតិ (Khmer script)
𑄢𑄪𑄎𑄖𑄨 (Chakma script)

Verb

रुजति (root ruj, first conjugation)

Devanagari script form of rujati (“to cause pain”)

Conjugation

Conjugation of "रुजति"

	Singular	Plural
Present
1st	रुजामि (rujāmi)	रुजाम (rujāma)
2nd	रुजसि (rujasi)	रुजथ (rujatha)
3rd	रुजति (rujati)	रुजन्ति (rujanti)
Imperative
1st	रुजामि (rujāmi)	रुजाम (rujāma)
2nd	रुज (ruja) or रुजाहि (rujāhi)	रुजथ (rujatha)
3rd	रुजतु (rujatu)	रुजन्तु (rujantu)
Optative
1st	रुजेय्यामि (rujeyyāmi) or रुजेय्यं (rujeyyaṃ) or रुजे (ruje)	रुजेय्याम (rujeyyāma)
2nd	रुजेय्यासि (rujeyyāsi) or रुजे (ruje)	रुजेय्याथ (rujeyyātha)
3rd	रुजेय्य (rujeyya) or रुजे (ruje)	रुजेय्युं (rujeyyuṃ)

Present active participle: रुजन्त् (rujant), which see for forms and usage
Past participle: लुग्ग (lugga)
Passive: लुज्जति (lujjati)

Adjective

रुजति

Devanagari script form of rujati, which is masculine/neuter locative singular of रुजन्त् (rujant), present active participle of the verb above

Sanskrit

Etymology

From Proto-Indo-Aryan *ruȷ́áti, from Proto-Indo-Iranian *ruȷ́áti, from Proto-Indo-European *luǵ-é-ti, from *lewǵ- (“to break, shatter”).

Cognate with Lithuanian lū́žti (“to fracture”), Latin lūgeō, Old High German liohhan, Ancient Greek λευγαλέος (leugaléos) Old Armenian լուծանեմ (lucanem), Old English lūcan (“to pluck out, pull up”), and Old English tōlūcan (“to dislocate, destroy; unlock”).

Pronunciation

(Vedic) IPA^(key): /ɾu.d͡ʑɐ́.ti/
(Classical) IPA^(key): /ˈɾu.d͡ʑɐ.t̪i/

Verb

रुजति • (rujáti) third-singular present indicative (root रुज्, class 6, type P)

Declension

Forms of Sanskrit verbs are numerous and complicated. The following conjugation shows only a subset of all forms and should be treated as a guide.

Nonfinite Forms: रुजयितुम् (rujáyitum)
	Undeclinable
Infinitive	रुजयितुम् rujáyitum
Gerund	रुजित्वा rujitvā́
	Participles
Masculine/Neuter Gerundive	रुजयितव्य / रुजनीय rujayitavyá / rujanī́ya
Feminine Gerundive	रुजयितव्या / रुजनीया rujayitavyā́ / rujanī́yā
Masculine/Neuter Past Passive Participle	रुजित rujitá
Feminine Past Passive Participle	रुजिता rujitā́
Masculine/Neuter Past Active Participle	रुजितवत् rujitávat
Feminine Past Active Participle	रुजितवती rujitávatī

Present: रुजयति (rujáyati), रुजयते (rujáyate)
	Active			Mediopassive
	Singular	Dual	Plural	Singular	Dual	Plural
Indicative
Third	रुजयति rujáyati	रुजयतः rujáyataḥ	रुजयन्ति rujáyanti	रुजयते rujáyate	रुजयेते rujáyete	रुजयन्ते rujáyante
Second	रुजयसि rujáyasi	रुजयथः rujáyathaḥ	रुजयथ rujáyatha	रुजयसे rujáyase	रुजयेथे rujáyethe	रुजयध्वे rujáyadhve
First	रुजयामि rujáyāmi	रुजयावः rujáyāvaḥ	रुजयामः rujáyāmaḥ	रुजये rujáye	रुजयावहे rujáyāvahe	रुजयामहे rujáyāmahe
Imperative
Third	रुजयतु / रुजयतात् rujáyatu / rujáyatāt	रुजयताम् rujáyatām	रुजयन्तु rujáyantu	रुजयताम् rujáyatām	रुजयेताम् rujáyetām	रुजयन्तम् rujáyantam
Second	रुजय / रुजयतात् rujáya / rujáyatāt	रुजयतम् rujáyatam	रुजयत rujáyata	रुजयस्व rujáyasva	रुजयेथाम् rujáyethām	रुजयध्वम् rujáyadhvam
First	रुजयानि rujáyāni	रुजयाव rujáyāva	रुजयाम rujáyāma	रुजयै rujáyai	रुजयावहै rujáyāvahai	रुजयामहै rujáyāmahai
Optative/Potential
Third	रुजयेत् rujáyet	रुजयेताम् rujáyetām	रुजयेयुः rujáyeyuḥ	रुजयेत rujáyeta	रुजयेयाताम् rujáyeyātām	रुजयेरन् rujáyeran
Second	रुजयेः rujáyeḥ	रुजयेतम् rujáyetam	रुजयेत rujáyeta	रुजयेथाः rujáyethāḥ	रुजयेयाथाम् rujáyeyāthām	रुजयेध्वम् rujáyedhvam
First	रुजयेयम् rujáyeyam	रुजयेव rujáyeva	रुजयेमः rujáyemaḥ	रुजयेय rujáyeya	रुजयेवहि rujáyevahi	रुजयेमहि rujáyemahi
Participles
	रुजयत् rujáyat			रुजयमान rujáyamāna

Imperfect: अरुजयत् (árujayat), अरुजयत (árujayata)
	Active			Mediopassive
	Singular	Dual	Plural	Singular	Dual	Plural
Indicative
Third	अरुजयत् árujayat	अरुजयताम् árujayatām	अरुजयन् árujayan	अरुजयत árujayata	अरुजयेताम् árujayetām	अरुजयन्त árujayanta
Second	अरुजयः árujayaḥ	अरुजयतम् árujayatam	अरुजयत árujayata	अरुजयथाः árujayathāḥ	अरुजयेथाम् árujayethām	अरुजयध्वम् árujayadhvam
First	अरुजयम् árujayam	अरुजयाव árujayāva	अरुजयाम árujayāma	अरुजये árujaye	अरुजयावहि árujayāvahi	अरुजयामहि árujayāmahi

Future: रुजयिष्यति (rujayiṣyáti), रुजयिष्यते (rujayiṣyáte)
	Active			Mediopassive
	Singular	Dual	Plural	Singular	Dual	Plural
Indicative
Third	रुजयिष्यति rujayiṣyáti	रुजयिष्यतः rujayiṣyátaḥ	रुजयिष्यन्ति rujayiṣyánti	रुजयिष्यते rujayiṣyáte	रुजयिष्येते rujayiṣyéte	रुजयिष्यन्ते rujayiṣyánte
Second	रुजयिष्यसि rujayiṣyási	रुजयिष्यथः rujayiṣyáthaḥ	रुजयिष्यथ rujayiṣyátha	रुजयिष्यसे rujayiṣyáse	रुजयिष्येथे rujayiṣyéthe	रुजयिष्यध्वे rujayiṣyádhve
First	रुजयिष्यामि rujayiṣyā́mi	रुजयिष्यावः rujayiṣyā́vaḥ	रुजयिष्यामः rujayiṣyā́maḥ	रुजयिष्ये rujayiṣyé	रुजयिष्यावहे rujayiṣyā́vahe	रुजयिष्यामहे rujayiṣyā́mahe
Participles
	रुजयिष्यत् rujayiṣyát			रुजयिष्याण rujayiṣyā́ṇa

Conditional: अरुजयिष्यत् (árujayiṣyat), अरुजयिष्यत (árujayiṣyata)
	Active			Mediopassive
	Singular	Dual	Plural	Singular	Dual	Plural
Indicative
Third	अरुजयिष्यत् árujayiṣyat	अरुजयिष्यताम् árujayiṣyatām	अरुजयिष्यन् árujayiṣyan	अरुजयिष्यत árujayiṣyata	अरुजयिष्येताम् árujayiṣyetām	अरुजयिष्यन्त árujayiṣyanta
Second	अरुजयिष्यः árujayiṣyaḥ	अरुजयिष्यतम् árujayiṣyatam	अरुजयिष्यत árujayiṣyata	अरुजयिष्यथाः árujayiṣyathāḥ	अरुजयिष्येथाम् árujayiṣyethām	अरुजयिष्यध्वम् árujayiṣyadhvam
First	अरुजयिष्यम् árujayiṣyam	अरुजयिष्याव árujayiṣyāva	अरुजयिष्याम árujayiṣyāma	अरुजयिष्ये árujayiṣye	अरुजयिष्यावहि árujayiṣyāvahi	अरुजयिष्यामहि árujayiṣyāmahi

Benedictive/Precative: रुज्यात् (rujyā́t), रुजयिषीष्ट (rujayiṣīṣṭá)
	Active			Mediopassive
	Singular	Dual	Plural	Singular	Dual	Plural
Optative/Potential
Third	रुज्यात् rujyā́t	रुज्यास्ताम् rujyā́stām	रुज्यासुः rujyā́suḥ	रुजयिषीष्ट rujayiṣīṣṭá	रुजयिषीयास्ताम् rujayiṣīyā́stām	रुजयिषीरन् rujayiṣīrán
Second	रुज्याः rujyā́ḥ	रुज्यास्तम् rujyā́stam	रुज्यास्त rujyā́sta	रुजयिषीष्ठाः rujayiṣīṣṭhā́ḥ	रुजयिषीयास्थाम् rujayiṣīyā́sthām	रुजयिषीध्वम् rujayiṣīdhvám
First	रुज्यासम् rujyā́sam	रुज्यास्व rujyā́sva	रुज्यास्म rujyā́sma	रुजयिषीय rujayiṣīyá	रुजयिषीवहि rujayiṣīváhi	रुजयिषीमहि rujayiṣīmáhi

Perfect: रुजयाञ्चकार (rujayāñcakā́ra) or रुजयाम्बभूव (rujayāmbabhū́va) or रुजयामास (rujayāmā́sa), रुजयाञ्चक्रे (rujayāñcakré) or रुजयाम्बभूव (rujayāmbabhū́va) or रुजयामास (rujayāmā́sa)
	Active			Mediopassive
	Singular	Dual	Plural	Singular	Dual	Plural
Indicative
Third	रुजयाञ्चकार / रुजयाम्बभूव / रुजयामास rujayāñcakā́ra / rujayāmbabhū́va / rujayāmā́sa	रुजयाञ्चक्रतुः / रुजयाम्बभूवतुः / रुजयामासतुः rujayāñcakrátuḥ / rujayāmbabhūvátuḥ / rujayāmāsátuḥ	रुजयाञ्चक्रुः / रुजयाम्बभूवुः / रुजयामासुः rujayāñcakrúḥ / rujayāmbabhūvúḥ / rujayāmāsúḥ	रुजयाञ्चक्रे / रुजयाम्बभूव / रुजयामास rujayāñcakré / rujayāmbabhū́va / rujayāmā́sa	रुजयाञ्चक्राते / रुजयाम्बभूवतुः / रुजयामासतुः rujayāñcakrā́te / rujayāmbabhūvátuḥ / rujayāmāsátuḥ	रुजयाञ्चक्रिरे / रुजयाम्बभूवुः / रुजयामासुः rujayāñcakriré / rujayāmbabhūvúḥ / rujayāmāsúḥ
Second	रुजयाञ्चकर्थ / रुजयाम्बभूविथ / रुजयामासिथ rujayāñcakártha / rujayāmbabhū́vitha / rujayāmā́sitha	रुजयाञ्चक्रथुः / रुजयाम्बभूवथुः / रुजयामासथुः rujayāñcakráthuḥ / rujayāmbabhūváthuḥ / rujayāmāsáthuḥ	रुजयाञ्चक्र / रुजयाम्बभूव / रुजयामास rujayāñcakrá / rujayāmbabhūvá / rujayāmāsá	रुजयाञ्चकृषे / रुजयाम्बभूविथ / रुजयामासिथ rujayāñcakṛṣé / rujayāmbabhū́vitha / rujayāmā́sitha	रुजयाञ्चक्राथे / रुजयाम्बभूवथुः / रुजयामासथुः rujayāñcakrā́the / rujayāmbabhūváthuḥ / rujayāmāsáthuḥ	रुजयाञ्चकृध्वे / रुजयाम्बभूव / रुजयामास rujayāñcakṛdhvé / rujayāmbabhūvá / rujayāmāsá
First	रुजयाञ्चकर / रुजयाम्बभूव / रुजयामास rujayāñcakára / rujayāmbabhū́va / rujayāmā́sa	रुजयाञ्चकृव / रुजयाम्बभूविव / रुजयामासिव rujayāñcakṛvá / rujayāmbabhūvivá / rujayāmāsivá	रुजयाञ्चकृम / रुजयाम्बभूविम / रुजयामासिम rujayāñcakṛmá / rujayāmbabhūvimá / rujayāmāsimá	रुजयाञ्चक्रे / रुजयाम्बभूव / रुजयामास rujayāñcakré / rujayāmbabhū́va / rujayāmā́sa	रुजयाञ्चकृवहे / रुजयाम्बभूविव / रुजयामासिव rujayāñcakṛváhe / rujayāmbabhūvivá / rujayāmāsivá	रुजयाञ्चकृमहे / रुजयाम्बभूविम / रुजयामासिम rujayāñcakṛmáhe / rujayāmbabhūvimá / rujayāmāsimá
Participles
	रुजयाञ्चकृवांस् / रुजयाम्बभूवांस् / रुजयामासिवांस् rujayāñcakṛvā́ṃs / rujayāmbabhūvā́ṃs / rujayāmāsivā́ṃs			रुजयाञ्चक्रान / रुजयाम्बभूवांस् / रुजयामासिवांस् rujayāñcakrāná / rujayāmbabhūvā́ṃs / rujayāmāsivā́ṃs

Descendants

Pali: rujati
Northern:
- Central Pahari:
  - Kumaoni: र्वीणो (rwīṇo)
Southern:
- Sinhalese: රිදෙනවා (ridenawā), රිදවනවා (ridawanawā), රුද්දනවා (ruddanawā)

References

Turner, Ralph Lilley (1969–1985), “rujati”, in A Comparative Dictionary of the Indo-Aryan Languages, London: Oxford University Press, page 622

This article is issued from Wiktionary. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.